De Polen tijdens de Slag om Engeland

De infanterie, artillerie of pantserstrijdkrachten wachten altijd meer op de strijd, dan dat ze aan het strijden zijn. Zo was het ook voor de Poolse eenheden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Alleen de piloten en de matrozen streden, praktisch zonder pauze, vanaf de eerste tot de laatste dag van de oorlog.

Groot-Brittannië. Twee piloten van de 304ste Bombardeerdivisie “Silezisch Land” in de cabine van hun vliegtuig. Foto: Pools Instituut en het Generaal Sikorskimuseum in Londen / Centrum Karta
Groot-Brittannië. Twee piloten van de 304ste Bombardeerdivisie “Silezisch Land” in de cabine van hun vliegtuig. Foto: Pools Instituut en het Generaal Sikorskimuseum in Londen / Centrum Karta

Na de Septembercampagne werden vooral de Poolse piloten geëvacueerd. Ze waren goed getraind en meteen klaar voor de strijd, hetgeen ze op een heldhaftige wijze toonden tijdens de verdediging van Frankrijk in mei en juni 1940. Deze piloten zouden de basis vormen van de twee bommenwerper squadrons (300 en 301 Squadron) en de twee jachtvliegtuigsquadrons (302 en 303) die reeds aan het begin van de oorlog in Groot-Brittannië werden opgericht. Meer dan 80 Poolse piloten vlogen ook in RAF-eenheden. In totaal telde de Poolse luchtstrijdkrachten tijdens de oorlog 16 squadrons, die opereerden in Europa en Noord-Afrika. Legendarisch werd het aandeel van de Poolse piloten tijdens de Slag om Engeland, van juli tot oktober 1940. Poolse piloten, 144 in totaal (ongeveer 5% van het pilotenbestand van de RAF), haalde ongeveer 170 Duitse vliegtuigen neer en beschadigde 36 Duitse toestellen, hetgeen ongeveer 12% van de totale verliezen van de Luftwaffe tijdens de Battle of Britain betekende. De meeste neergehaalde vliegtuigen (maar liefst 126!) werden door het 303 Squadron “Warschau” Jachtvliegtuigsquadron “Tadeusz Kościuszko” neergehaald, erkend als het beste squadron van de RAF. De acties van het 303 Squadron tijdens de Slag om Engeland waren (al tijdens de oorlog!) één van de belangrijkste elementen die de herinnering aan het aandeel van de Polen tijdens dit globale conflict gestalte gaven. De grootste rol hierin speelde het boek van Arkadiusz Fiedler, Dywizjon 303, uitgegeven in Londen in 1942. Kopieën van dit boek werden nog hetzelfde jaar in bezet Polen verspreid en in 1943 volgden nog minimaal drie delen in het bezette Polen.

Oostzee, 30 augustus 1939. De jagers van de Poolse marine ORP “Grom”, ORP “Błyskawica” en ORP “Burza” verlaten de haven van Gdynia en begeven zich naar Groot-Brittannië. Foto: Pools Instituut en het Generaal Sikorskimuseum in Londen / Centrum Karta
Oostzee, 30 augustus 1939. De jagers van de Poolse marine ORP “Grom”, ORP “Błyskawica” en ORP “Burza” verlaten de haven van Gdynia en begeven zich naar Groot-Brittannië. Foto: Pools Instituut en het Generaal Sikorskimuseum in Londen / Centrum Karta

De Poolse matrozen kwamen nog eerder in actie. In1939 lukte het om de belangrijkste schepen van de Poolse marine van vernietiging te redden door ze vlak voor de oorlog naar Groot-Brittannië te sturen. Andere schepen, zoals de onderzeeboot “Orzeł”, lukte het later om Groot-Brittannië te bereiken. Tegen het eind van de oorlog bestond de Poolse marine uit één kruiser, zes fregatten, drie onderzeeboten en zes snelle patrouilleboten. Ze namen deel aan de Slag om de Atlantische Oceaan, de strijd in de Noordzee en in de Middellandse Zee, tijdens de evacuatie uit Frankrijk in 1940 en tijdens de invasie van Normandië in 1944. Ze beschermden ongeveer 800 bevoorradingskonvooien. Het aandeel van de handels- en passagiersvloot bij de overwinning verdient ook vermelding, zoals met de trans-Atlantische cruiseschepen “Batory”, “Piłsudski” i “Sobieski”.

Noordzee. Luitenant Kazimierz J. Hess en matroos Józef Gajda aan boord van de jager ORP “Piorun”, tijdens de jaren 1940. Foto: Pools Instituut en het Generaal Sikorskimuseum in Londen / Centrum Karta
Noordzee. Luitenant Kazimierz J. Hess en matroos Józef Gajda aan boord van de jager ORP “Piorun”, tijdens de jaren 1940. Foto: Pools Instituut en het Generaal Sikorskimuseum in Londen / Centrum Karta